Botteropstap steeds vaster onderdeel van dagje Spakenburg: 3.600ste gast aan boord van botter

Onlangs stapte de 3.600ste gast van dit seizoen aan boord van een botter in de Museumhaven. Een mooie mijlpaal voor Botteropstap, maar voor Stichting Behoud Museumhaven Spakenburg (SBMS) vooral een moment om stil te staan bij wat gezamenlijk is opgebouwd. Zeven botters en hun vrijwilligers zorgen er samen met SBMS, TIPS, de Maatjes en andere betrokkenen voor dat bezoekers van april tot oktober zes dagen per week kunnen opstappen. Inmiddels wordt zelfs richting de 3.750 gasten gekeken.

Voor SBMS draait het daarbij niet om het behalen van steeds nieuwe bezoekersrecords. Het doel is vooral om Botteropstap voldoende omvang te geven om deelname voor de botters rendabel te houden, vrijwilligers enthousiast te houden en de tocht betaalbaar en laagdrempelig te laten zijn.

„Een botter kan maximaal twaalf gasten meenemen en voor de vrijwilligers zijn het lange dagen”, zegt SBMS-bestuurslid Harry Korpadi. „We kunnen natuurlijk steeds de prijs verhogen, maar dat willen we juist niet. Veel mooier is het als we met elkaar voldoende mensen weten te bereiken en de botters goed gevuld kunnen laten varen.”

Verhaal van Spakenburg

Zes dagen per week kunnen bezoekers vanuit de Museumhaven richting het Eemmeer varen. Tijdens de tocht vertelt een ervaren verteller over het Spakenburg van toen en nu, met aandacht voor de visserij, de botters, de helling, de afslag en het leven rond de haven.

Botteropstap is daarmee meer dan een uur varen. Het is een laagdrempelige kennismaking met het verhaal van Spakenburg en steeds vaker onderdeel van een compleet dagje uit. Gasten krijgen bovendien korting op een bezoek aan Museum Spakenburg. De bottertocht kan daarnaast worden gecombineerd met een wandeling door de Museumhaven en het centrum, winkelen, een visje eten of een bezoek aan een terras.

„De haven, de botters, het museum, het centrum, de winkels en horeca maken samen Spakenburg aantrekkelijk”, zegt Korpadi. „Met Botteropstap proberen we niet alleen iets leuks aan te bieden aan mensen die hier al zijn, maar ook een extra reden te geven om voor een dagje Spakenburg te kiezen.”

Samenwerking

Dit seizoen wordt Botteropstap gedragen door de BU155, BU2, BU182, EB44, BU9, BU16 en BU210. Gezamenlijk zorgen zij ervoor dat er zes dagen per week een botter beschikbaar is. Achter ieder schip staat een groep vrijwilligers die tijd vrijmaakt om te varen, gasten te ontvangen en het verhaal van Spakenburg te vertellen.

De opzet is bewust gezamenlijk. De deelnemende botters proberen niet alleen hun eigen vaarten te vullen, maar dragen Botteropstap als geheel. De opbrengsten worden daarom per week verdeeld. Ook langere verhuur wordt waar mogelijk ondergebracht bij botters die zich voor Botteropstap inzetten.

Dat de samenwerking belangrijk is, bleek dit seizoen opnieuw. De BU16 lag langere tijd op de werf en op sommige dagen was het te warm om te varen. Toch bleef de vaste service overeind.

„Natuurlijk zijn de inkomsten belangrijk, want een botter onderhouden kost veel geld”, zegt Cor Heinen van de BU2. „Maar je doet dit ook voor het geheel. We willen met elkaar dat er vanuit Spakenburg botters blijven varen.”

Organisatie achter de schermen

Voor bezoekers moet Botteropstap vooral eenvoudig zijn: kijken wanneer er wordt gevaren, reserveren en aan boord stappen. Achter die boeking zit echter een uitgebreide organisatie. SBMS verzorgt het boekingssysteem, de administratie, planning, facturatie, rapportages en de afstemming met de deelnemende botters.

Ook de promotie wordt vanuit SBMS georganiseerd. De vaartochten worden online onder de aandacht gebracht en met flyers gepromoot in de regio en bij verblijfsaccommodaties. Inmiddels reserveert meer dan de helft van de gasten vooraf online.

TIPS speelt eveneens een belangrijke rol. Het toeristisch informatiepunt verzorgt de kaartuitgifte en ontvangst van gasten. Bezoekers die voor Botteropstap binnenkomen, krijgen daar tegelijkertijd informatie over de rest van Spakenburg. Andersom kunnen bezoekers bij TIPS worden gewezen op de mogelijkheid om dezelfde dag nog mee te varen.

Een levende haven

De betekenis van Botteropstap gaat verder dan de vaartocht. De inkomsten helpen de deelnemende botters bij het kostbare onderhoud van hun schepen. Tegelijkertijd blijft het varende erfgoed zichtbaar en toegankelijk en geven vrijwilligers kennis en verhalen door.

Door daadwerkelijk te varen ontstaat bovendien beweging in de Museumhaven. Dat sluit aan bij het streven van SBMS naar een ‘levende haven’: varend erfgoed moet niet alleen langs de kade liggen, maar worden gebruikt en beleefd.

Bezoekers die komen varen, lopen door het centrum, bezoeken winkels en musea, eten een visje of gaan naar een terras. Daarmee brengt Botteropstap recreatie, toerisme, lokale economie, cultuur en erfgoed samen.

Ook de Maatjes van de Haven, centrumondernemers die SBMS financieel ondersteunen, dragen hieraan bij. Zij helpen bovendien om Botteropstap onder de aandacht te brengen bij bezoekers in het centrum. De speciale ‘Ervaar Spakenburg’-viltjes met een QR-code waren daar een voorbeeld van. Van de 10.000 exemplaren waren er eerder op dan verwacht.

Breder werk

Botteropstap is een van de meest zichtbare activiteiten van SBMS, maar de stichting doet meer voor de bruine vloot en de Museumhaven. Zo organiseert zij educatie voor kinderen, worden mensen opgeleid tot botterschipper en helpt SBMS bij subsidies voor de bruine vloot. Ook ondersteunt de stichting botters bij het verkrijgen van bijdragen uit landelijke fondsen.

SBMS ontvangt zelf geen structurele subsidie voor de organisatie. Bijdragen van Partners, Vrienden, Maatjes en donateurs zijn daarom belangrijk.

„Het gaat uiteindelijk allemaal om dezelfde haven en dezelfde vloot”, zegt Korpadi. „Je moet de schepen onderhouden, zorgen dat er mensen worden opgeleid, kinderen ermee laten kennismaken en financiering helpen organiseren. En vervolgens wil je vooral dat die botters niet alleen mooi aan de kant liggen, maar daadwerkelijk varen.”

Succes van velen

Op de dag dat de 3.600ste gast werd bereikt, stonden de bemanningen van de BU16 en BU2 samen met Désirée van TIPS op de foto. Ook de andere deelnemende botters ontvingen een Spakenburgs Hart als blijk van waardering.

Het succes van Botteropstap is dan ook een gezamenlijke prestatie. TIPS ontvangt de gasten, Maatjes, Partners, Vrienden en donateurs ondersteunen het werk, SBMS verzorgt de organisatie en promotie en de vrijwilligers zorgen ervoor dat de botters varen. Het gaat uiteindelijk niet alleen om een hoog bezoekersaantal, maar om goedgevulde botters, enthousiaste vrijwilligers en een betaalbare manier om bezoekers kennis te laten maken met het Spakenburgse varende erfgoed. Zo blijft de Museumhaven niet alleen behouden, maar ook daadwerkelijk leven.